https://static.elcorreo.com/www/menu/img/zurekin-desktop.jpg

Iaz %25 egin zuten gora lan hitzarmenek Euskadin

Iaz %25 egin zuten gora lan hitzarmenek Euskadin
Fotolia

Datuok Lan Harremanen Kontseiluko 2018ko txostenak iragarri ditu

UNAI SARRIUGARTE

2018. urtean %25 egin dute gora lan hitzarmenek Euskal Autonomia Erkidegoan. Izan ere, lan istiluek gorakada handia izan zuten Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Halaxe iragarri zuen pasa den asteartean, uztailak 16, Tomas Arrieta Lan Harremanen Kontseiluko (LHK) presidenteak. Edonola ere, ez zuen elkarren arteko loturak zuzenik egin.

Araba izan zen iaz lan istilu gutxien izan zituen eta bilakaera apalena aurkeztu zuen probintzia negoziazio kolektiboan. Arrietak nabarmendu zuenez negoziazio kolektiboa hobetzen ari da pixkanaka euskal lurraldean. 2018. urtearen hasieran %22,5ek baino ez zeukaten ituna eguneratuta, %58k luzatuta zeukaten eta %19 babesik gabe zeuden. Urtearen amaieran, berriz, langileen %47k zeukaten hitzarmena eguneratuta, %37k luzatuta, eta %14a solik ez zegoen babesik gabe. Urte baten buruan hitzarmenek izan duten bilakaera ikusgarria izan da.

Azken urteotan izandako gatazka gehienak iaz izan ziren eta horrek eragin zuzena izan du hitzarmenen eguneratzean. 2014. urtean 56.648 greba egun zenbatu zituen LHK. Iaz, berriz, LHKren 2018ko txostenak dioenaren arabera, hiru euskal probintzietan 110.838 greba egun izan ziren, duela bost urteko bikoitza, hain zuzen ere.

Zerbitzuen sektorean egindako lanuzteak gehiketa honetan zeharo lagundu dute. Izan ere, 110.838 greba egunetatik 82.510 zerbitzuen sektoreko lanuzteetakoak izan dira. Joera hori 2017an indartu zen, sindikatuek sektore feminizatuetako lan baldintzak hobetzeko bideratu zituzten gatazken eraginez. Zahar etxeetako langileen edota garbitzaileen grebak asko indartu ziren. Hori dela bide, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan hitzarmen gehiago sinatu egin dira.

Bestalde, Lan Harremanen Kontseiluko (LHK) presidenteak behin-behinekotasunaren tasa altuaren gaia azpimarratu zuen. Bere esanetan: «Ez da azkar igarotzen aldi baterako lana izatetik finkoa izatera, eta hori kezka iturri izan liteke, lan kalitateari eragiten baitio». Estatistikek diotenez hiru euskal lurraldeen langileen %25,8a behin-behinekotasun egoeran dago. Zifra oso altua Europako Batasuneko batezbestekoarekin alderatuz gero, %14,2.

Kontratu mugagabea zuten langileen kopuruak ere gora egin du 2019ko lehen seihilekoan. Iazko ekainean baino %7,9 gehiagok lortu du kontratu mugagabea. Edonola ere, mugagabea izateak ez du ziurtatzen langile horiek denbora luzez egongo direnik euren lanpostuetan.

Egoera ekonomikoa hobetzen ari omen da. LHKren txostenak bildu duenez, hobekuntza hori langileen soldatetan ere nabaritzen hasia da da. Hitzarmen gehiago sinatu izanak soldaten gorakadarekin zerikusi handia dauka. Izan ere, pasa den urtean sinatutako itunek batezbesteko soldaten %1,86ko igoera hartzen zuten aintzat.